ਭਾਈ ਦੂਜ ਕਦੋਂ ਹੈ, 10 ਜਾਂ 11 ਨਵੰਬਰ ? ਜਾਣੋ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕ, ਸ਼ੁਭ ਮਹੂਰਤ ਤੇ ਮਹੱਤਵ

ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਭਾਈ ਦੂਜ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਭਰਾਤਰੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ (shukal pakh) ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਯਮ ਦਵਿੱਤੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ (ਚੰਦ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ) ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਭਾਈ ਦੂਜ ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾਹਿੰਦੂ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ (ਵੈਕਸਿੰਗ ਚੰਦਰਮਾ) ਦਾ ਦੂਜਾ ਦਿਨ 10 ਨਵੰਬਰ, 2026 ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 2:00 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰੀਖ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ 3:53 ਵਜੇ ਖਤਮ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਦਯ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਭਾਈ ਦੂਜ 11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।11 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਭਾਈ ਦੂਜ ‘ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਦੁਪਹਿਰ 1:10 ਵਜੇ ਤੋਂ 3:20 ਵਜੇ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਰਸਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਭਾਈ ਦੂਜ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੰਦੂ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਊ ਬੀਜ ਅਤੇ ਭਾਈ ਫੋਂਟਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਨੂੰ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਟੁੱਟ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਬੰਧਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਮਨਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ “ਭਾਈ ਦੂਜ” ਨਾਮ “ਭਰਾ” ਅਤੇ “ਦੂਜ” ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਚੰਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ ਭੈਣਾਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਰਤੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਰਾ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।